Postbode

Ten Thij en de PTT

Postbode

Opa Johannes Kemna [131]

Postconducteur

Gerard ten Thij ca. 1920

Wanneer we praten over de huidige postbode dan komen we al snel terecht bij de familie Ten Thij. Daar vinden we in de stamboom meerdere brievenbezorgers en daaraan verwante beroepen.

 

Het begint allemaal met Gerhardus ten Thij [81] gehuwd met Johanna Leuwik [82] die door het leven gaat als timmerman en brievengaarder een beambte, belast met het ontvangen en uitgeven van brieven op een plaats, waar geen postkantoor maar alleen een hulppostkantoor gevestigd is. Vier van zijn zes kinderen gaan voor de posterijen.

 

♦ Jens ten Thij [108] is rond 1870 beheerder van de hulppost en volgt hem dus op.

♦ Ook de oudere zoon Gerhardus wordt [75]  brievengaarder en postbode.

♦ Bernardus ten Thij [111] is postbode en postconducteur 1e klasse.

♦ Hun dochter Aleida [109] huwde met Gerhardus Maathuis [601]. Hun zoon Johannes Gerhardus Maathuis [1776]

   postbode gehuwd met Wilhelmina Roelvink postkantoorhoudster.

 

Brievengaarder Gerhardus [75] was blijkbaar een wandelende reclame voor het vak van postbode, want maar liefst 4 zonen werden eveneens door het vak gegrepen.

 

♦ Johannes ten Thij [77] postbode

♦ Hendrik Johan ten Thij [79] postbode

♦ Bernardus Antonius ten Thij [298] postbode

Gerardus ten Thij [14] postbode en postconducteur. Schoonvader Johannes Kemna [131] postbode.  

 

Bij Gerardus zien we ineens een interessante functieomschrijving 'postconducteur' die de moeite van het bekijken waard is. Vooral omdat deze functie een groot deel van het leven van Gerardus heeft bepaald. 

 

Postconducteur

Bij de opkomst van de trein worden omstreeks 1844 steeds vaker brieven in koffers met treinen meegegeven en langzaam maar zeker komen er zelfs ook rijdende postkantoren. In ons land werd treinpost ingevoerd in 1855.

In 1875 werd deze vorm van postvervoer voor het eerst aangeduid als treinpost; voor die tijd spraken ze onder andere over een post-expeditiebureau of een treinbureau. Niet met loketten en dergelijke maar gesloten wagons  waar al rijdende de post werd verwerkt en regelmatig ook grote sommen geld van de ene naar de andere plaatse werden overgebracht.

 

Treinpostdiensten zijn officiële diensten voor het verzenden en verwerken van post in treinen. Dikwijls was het ook mogelijk om brieven aan stationsloketten af te geven, die dan door de treinen die op dat station stopten, werden meegenomen. Het postkantoortje aan boord van een treinstel was ondergebracht in een apart postrijtuig. De conducteur die daar de scepter zwaaide, werd in het verleden aangeduid als de conducteur der brievenmalen.

 

De voorloper van de ‘postconducteur’ kennen we uit de boeken als ‘conducteur der brievenmalen’. Brievenmalen zijn oorspronkelijk postzakken met brieven die werden getransporteerd. Niet alleen met de bode, maar ook per diligence, trekschuit, schip of postkoets. De post werd in eerste instantie door de conducteur in ontvangst genomen. Later werden de postzakken ingeladen en opgeslagen in de ‘Rijkspostrijtuigen’. De spoorwegmaatschappijen waren verplicht deze brieven gratis te vervoeren. Tijdens de rit, het zogenaamde ‘werkend vervoer’ werden de poststukken door medewerkers van de PTT gesorteerd, klaargemaakt en afgestempeld voor het station van aankomst. Ze kregen een zogenaamd doorgangsstempel dat de plaats van afzending en bestemming aangaf. Bij filatelisten waren deze brieven vanwege de aparte stempels heel gewild. De oudste Nederlandse treinstempels vermelden de naam van de toen nog particuliere spoorwegmaatschappijen.

 

Femielie

 

Webmaster Gerhard Kwak

 

Website van de Achterhoeks, Twentse families Kwak, Elschot, ten Thij en Goossen.

 

Neem contact op met:

 

Adres: Wielseweg 3-57, 3896 LA Zeewolde

Email: g.kwak@kpnmail.nl

 

© 2018 - 2020 Gerhard Kwak, Zeewolde.  All Rights Reserved