Recepten

Smulpagina

Naast hobby-genealoog ben ik van huis uit ook slager en publicist. Niks mis mee want alle activiteiten gaan prima samen. Met één uitzondering. Ik ben tijdens mijn familie speurtochten tevens tientallen oude recepten tegen gekomen die ik met smaak heb gegeten, niet best voor de omvang, maar ik wil ze jullie desondanks niet onthouden.


Ik at ze onderweg in oude cafe's, restaurantjes en bij familieleden thuis. Met name 'slagersvrouw oma Kwak' leverde veel lekkers vanaf haar oude fornuis. De recepten variëren van snel en eenvoudig tot een urenlange bereiding op een petroleumstel. Van mager tot moddervet.


Ik ben wel zo vrij geweest om ze een beetje aan de huidige tijd aan te passen. Ik wil namelijk niet de schuld krijgen van overgewichtsverschijnselen of andere 'omvangrijke' klachten.


Dus als je trek hebt na al je speurwerk neem hier maar eens een kijkje. Daar knap je van op.


Slagersvrouw

Gerarda Berendina (Gerda)
Kwak-Elschot [7],

• geb. 04-07-1920 te Bredevoort,
• overl. 12-04-1999 te Winterswijk 

Worstpannenkoek


Nodig:

Pannenkoekbeslag

Pannenkoekworst


Bereiding:

Voorafgaand aan het maken van de pannenkoekmix wordt de pannenkoekworst gekookt. Dat kost ongeveer 40 minuten tegen de kook aan. Na het koken moet de worst afkoelen en na afkoeling in niet al te dikke plakjes gesneden. Maak vervolgens een gewoon beslag van een pak pannenkoekmix. Giet een lepel beslag in de hete koekenpan en strooi er een handvol plakken pannenkoekworst over. Bak nu de pannenkoek om en om gaar en serveer hem warm met, naar believen, lekkere zoete stroop.


Herkomst:

De pannenkoekworst is afkomstig uit de omgeving van Holten en werd daar rond de kerstdagen geserveerd. Hij is dan ook alleen in die periode te koop bij keurslager Brands. Het is van oorsprong een licht gedroogde en ongerookte droge worst. De kruiding wordt door de slager niet bekend gemaakt: familiegeheim. Het is echter mogelijk om een gewone ongerookte Gelderse droge worst te kopen en deze te behandelen als een pannenkoekworst.


Achterhoekse stooflappen

 

Nodig:

Kilo riblappen

1,5 theelepelzout

0,5 theelepelpeper

Boterofvet

Water, azijn

1 Laurierblad

5 Peperkorrels

Aardappelmeel

 

Bereiding:

Sla de lappen goed plat en smeer ze in met zout en peper. Braad ze in de warme boter, om en om, stevig bruin. (20 minuten). Voeg daarna water toe tot ze net onder staan. Aan de kook laten komen. Voeg 1 eetlepel azijn en een laurierblad toe. Minstens 2 uur laten sudderen. Eventueel water toevoegen. Bind de jus eventueel met aardappelmeel

Serveren met kruimige aardappelen en groenten als bloemkool, slaboontjes, andijvie of rodekool.

 

Herkomst:

Stooflappen zijn geen specifiek oost-Nederlands recept. Ze werden door heel Nederland bereidt. Dat kon ook niet anders, want het vllees van toen was beduidend taaier en had een duidelijk langere bereidingstijd nodig. De smaak kan per streek verschillen.

 

Appelenpap

 

Nodig:

250 gram zure appels

125 gram bloem

ruim 1 liter karnemelk

stroop en anijspoeder 

 

Bereiding:

Schil de appels en snijd ze in grove stukken. Verwijder de klokhuizen. Spoel de stukjes af en zet ze met aanhangend water op. Kook ze tot moes op een laag vuurtje. Voeg de gezeefde bloem toe aan de koude karnemelk. Roer er anijspoeder door naar smaak. Vermeng de bloempap langzaam met de gekookte appels. Pas op dat de bloem niet gaat schiften en breng alles nog een keer aan de kook. Serveer de pap warm met enkele theelepelsstroop.

 

Appelenpap kan een stuk luxer door er boerenjongens (rozijnen op brandenwijn) of boerenmeisjes (abrikozen op brandenwijn) aan toe te voegen.

 

Herkomst:

Een veel gegeten pap vooral omdat bij vrijwel iedere boerderij wel appelbomen aanwezig waren. Fruit voor de hele winter.

 

Boerenjongens is in de noordelijke provincies, vooral in Groningen, maar ook in Twente en de Achterhoek bekend. In Oost-Friesland  , wordt de lekkernij  "Bohntjesopp" genoemd. Het drankje wordt speciaal voor verjaardagen, huwelijken en andere feestdagen gedronken en uitgelepeld.

Kraamvrouwenkost

 

Nodig:

250 gram blauwe pruimen

250 gram rozijnen

2 beschuiten

1 liter gortenpap

basterdsuiker

 

Bereiding:

Laat de pruimen een nacht weken. Breng ze de volgende dag aan de kook. Voeg daarna de rozijnen en de in stukken gebroken beschuit toe. Laat het geheel zachtjes doorkoken gedurende ongeveer 30 minuten. Gebruik een pak gortenpap van de supermarkt en giet die erbij. Breng alles weer aan de kook. Voeg er bij het opdienen bruine basterdsuiker aan toe. 

 

Herkomst:

Kraamvrouwenkost kreeg de moeder vaak te eten na de bevalling. Het gerecht werd bereid door de buurvrouwen. De lekkernij sterkt goed aan en was, om in oude termen te spreken, goed voor ‘het zog’ (de melkgift). Het recept is in verschillende delen van Nederland bekend. 

 

Oliekrabbetjes van Agnes Hendriksen

 

Nodig:

200 gram zelfrijzend bakmeel

½ liter melk

1 ei

100 gram rozijnen

mespuntje zout

olie om in te bakken.

 

Bereiding:

Maak een beslag van het bakmeel, het zout, het ei en de helft van de melk. Goed glad mengen met de garde. Meng de resterende melk en de rozijnen er door en laat het beslag 30 minuten rusten. Laat boter smelten in de koekenpan en schep drie lepels beslag in de pan met onderling voldoende tussenruimte. Bak de krabbetjes op een middelhoog vuur ongeveer 3 minuten bakken tot de onderkant gekleurd en de bovenkant droog is. Draai de krabbetjes om en bak de bovenkant goudbruin.

 

Serveer ze warm. Maak ze extra lekker met stroop, jam suiker, basterdsuiker of honing.

 

Variatie:

Gebruik in plaats van rozijnen eens goed uitgelekte boerenjongens.

Slagers restjessoep van Gerrit Kwak

 

Nodig:

Heel mager rundersoepvlees of poulet

Eventueel rundernier (goed laten uitwateren)

Pakje groentesoep mix

Verse soepgroente

Vermicelli

Soepballetjes

Mosterd

Komkommer of augurken in het zuur

 

Bereiding:

Breng het soepvlees, de nier in ruim water aan de kook en laat alles gedurende ruim een uur trekken. Voeg halverwege de balletjes, de zwezerik toe en een pakje soepmix toe. Laat nog even trekken en voeg, vlak voor het opdienen vermicelli en verse soepgroente toe. Die mag niet te lang mee opwarmen maar moet ‘beetgaar’ blijven. Haal voor het opdienen het soepvlees en de nier uit de soep en houdt dat warm. Serveer de soep met balletjes en zorg ervoor dat het soepvlees warm blijft.

 

Serveren:

Serveer na de soep het vlees. Snijd het fijn, vermeng het met fijn gesneden zoetzure augurk en doe er dotjes Fransemosterd op. Helemaal lekker wordt het wanneer je er een laagje komkommer, die met zout en azijn is aangemaakt, over heen legt. Je moet het vlees dan lauw warm eten, dan proef je een unieke ‘lauwwarme rundvleessalade’. Een delicatesse. 

Griesmeelpudding van Toos ten Thij

 

Nodig:

700 ml volle melk

125 ml verse slagroom

1 vanillestokje (opensnijden en merg verwijderen)

80 gr kristalsuiker

100 gram griesmeel

aardbeien- of bosvruchtensaus

 

Bereiding:

Breng de melk met de vanillemerg, de kristlasuiker en de slagroom aan de kook. Haal de pan vban het vuur  en roer de griemeel er doorheen. Laat de pan daarna nog ongeveer 5 munten op niet te hoog vuur doorkoken zodat de pap mooi dik wordt. Giet de pudding daarna in een goed omgespoelde puddingvorm en laat de de lekkernij in de koelkast opstijven. 

 

Serveren:

Keer de pudding om op een bord en giet er de saus overheen.

 

Achterhoekse balkenbrij van Gerrit Kwak

 

Nodig:

500 gr kaantjes (van uitgebakken varkensreuzel)

2 liter bouillon (van varkens bovenbeen)

50 gr rommelkruid (balkenbrijkruiden)

50 gr anijszaad

100 gr krenten

100 gr rozijnen

pak boekwijtmeel

zout naar smaak

 

Bereiding:

Breng de bouillon aan de kook en voeg de kaantjes toe. De kaantjes koop je kant en klaar bij een slager of je maakt ze zelf door gemalen varkensreuzel uit te bakken. Laat de bouillon en de kaantjes een uurtje koken en voeg dan de rest van de ingredienten toe. Met uitzondering van het boekwijtmeel. Laat alles opnieuw aan de kook komen en voeg al roerend het boekwijtmeel toe. Voeg het meel net zo lang toe tot de roerlepel er rechtop in kan blijven staan. Als de balkenbrij plopt dan is de brij gaar. Giet de balkenbrij, pas op hij is loeiheet, in een kom en bestrijk de bovenkant met wat boter. Dan blijft de korst zacht. In de koeling af laten koelen. 

 

Serveren:

De balkenbrij in dunne plakken snijden en aan beide kanten bakken. Serveren op brood en eventueel stroop. 

 

Variatie:

Balkenbrij kent tientallen varianten. Er zijn in het zuiden van ons land zelfs varianten met bloed. Krenten, rozijnen en anijszaad zijn typisch Achterhoeks.

Sneeuwpudding van Gerda Kwak

 

Nodig:

3/4 liter melk

100 gr maizena

4 eiwitten

75 gram suiker

citroenschil

vanille

poedersuiker

 

Bereiding:

Kook van de melk, de maizena, de suiker, een snufje zout, citroenschil en de vanille een dikke pudding. Zorg dat de pudding goed stevig is. Als je de lepel er doorheen haalt moet de groef niet meteen dichtlopen. Dan is de pudding goed.  Klop de eiwitten mooi stijf eventueel met wat poedersuiker en roer ze door de pudding heen. Schud de pudding in een mooie vorm en laat hem afkoelen. 

 

Serveren:

Je kunt de eiwitten ook later op de pudding scheppen. Lekker met een aardbeien- of andere vruchtensaus.

 

Typisch:

Oma Hedwig Kwak noemde deze pudding 'Siberische bergen'. Geen idee waarom. Je kunt de pudding ook maken met behulp van een pak gewone vanillevla. 

 

Brokkebonensoep

 

Nodig:

2,5 liter water

400 gram poulet of mager soepvlees

1 kg slabonen of snijbonen

5 - 6 kleine aardappels

1 selderijknol in blokjes

2 uien, peterselie, selderie en bieslook

zout

 

Bereiding:

Zet het water op met het soepvlees en breng het aan de kook. Het soepvlees heeft circa 1,5 uur nodig om te garen. Voeg de laatste drie kwartier de in stukje gebroken slabonen toe evenals de in brokjes gesneden aardappelen en selderijknol, de klein gesneden uien en de overige gehakte soepgroenten. Laat de soep niet koken maar houd hem tegen de kook aan. Maak de groenten niet te gaar. Een beetje 'beet' maakt de soep extra lekker. Op het laatst eventueel wat zout toevoegen.

 

Serveren:

Naar smaak met wit brood of plakken roggebrood. Ook is een plak toast met roomboter heel lekker. 

Foto: Goed boeren in de stad

Gehaktballen van Toos Goossen


Nodig:

500 gr rundergehakt
500 gr varkensgehakt
2 witte boterhammen
2 eieren
zout, peper
3 fijn gestampte kruidnagelen
mespuntje nootmuskaat
beschuitkruim
vet of boter 


Bereiding:

Snijd de korst van de boterhammen en week ze in wat water. Knijp ze daarna goed uit en voeg ze toe aan het gehakt. Samen met de eieren, de kruiden en het zout. Kneed alles stevig doorelkaar. Hoe langer hoe beter want dan plakt het gehakt goed aan elkaar. Maak er tot slot mooie ballen van die je door het beschuitkruim haalt zodat ze tijdens het braden niet aan de bodem van de pan plakken. Braad de ballen in een braadpan waarin ruim boter of vet is gesmolten en keer ze regelmatig. Pas op dat ze niet breken. Als de ballen rondom mooi bruin zijn dan bak je ze nog ongeveer 20 - 25 minuten door op een middelhoog vuurtje. Maak de jus af met water.


Oma's tip:

In plaats varkensgehakt kun je ook kalfsgehakt toevoegen. De gehaktballen worden dan iets steviger.


Herkomst:

De gehaktballen van Oma zijn een fenomeen in heel Nederland. Ze zijn niet zo zeer verschillend in samenstelling maar wel verschillend in de manier waarop ze werden bereid. Even rondom aanbakken tot ze mooi bruin zijn en ze dan langzaam garen in een gesloten pan is het devies. 

Pot deurmekare met naegelholt


Nodig: 

ruim 1 kg kruimige aardappel 
500 gr andijvie 
150 gr naegelholtreepjes 
100 ml melk 
25 gr boter 
150 gr dun gesneden naegelholt

maggi

 

Bereiding:

Snijd de aardappelen in gelijke stukken en kook ze in ongeveer 20 minuten gaar. Bakde reepjes naegelholt heel even om en om aan. Giet de aardappelen af en doe ze terug in de pan. Stamp ze tot puree samen met de melk en de boter. Zet het vuur laag en meng de fijn gehakte of gesneden andijvie er door. Breng de stamppot eventueel op smaak met een klein scheutje maggi.Meng de gebakken reepjes er doorheen en serveer er enkele plakken gebakken naegelholt bij.


Herkomst:

Vroeger werd de andijvie samen met de aardappelen in één pan gekookt en daarna door elkaar gestampt. Tegenwoordig stampen we alleen de aardappelen nog en voegen de andijvie rauw toe. 

Bruine bonen met spek en uien


Nodig:

500 gr. (pot) bruine bonen
300 gr. mager rookspek 
2 - 3 uien
(bak)boter 


Bereiding:

De bruine bonen gaan uit de pot in de pan en worden verwarmd. Geef er zo nodig een snufje zout bij. Bak de in plakken of blokjes gesneden uien in de koekenpan met de spekblokjes. Ook kun je in plaats van rookspek speklappen gebruiken. Na het bakken van de speklappen giet je een deel van het bakvet in de bonen die je daarna na een paar minuten afgiet. Dan heb je toch de speksmaak te pakken. 


Oma's tip:

In plaats van dobbelsteentjes rookspek is het ook mogelijk blokjes schouderham te gebruiken. Die zijn minder vet. Serveer bij de bonen stroop en augurken.


Herkomst:

Dit gerecht, dat in heel Nederland gegeten wordty, kan op verschillende manieren bereid worden. Ten tijde van de VOC gebruikte men gezouten, gerookt en gedroogd spek, samen met de bonen. Alle ingredienten waren goed houdbaar en gemakkelijk te bereiden. Tegenwoordig gebruiken we verse speklappen, gezouten zuurkoolspek of in plaats daarvan hamblokjes. Ook kunnen de bruine bonen vervangen worden door kapucijners. 

Hutspot met klapstuk


Nodig:

1 kilo winterwortelen
1 kilo aardappelen
250 gr. uien
400 gr. runderklapstuk
zout en peper


Bereiding:

Zet de klapstuk op in koud water waaraan wat zout is toegevoegd. Breng het vlees aan de kook, temper het vuur en laat het vlees minimaal een half uur zacht garen. Voeg vervolgens de aardappelen toe evenals de wortelen en uien die je bovenop de klapstuk en de aardappelen legt. Stoof alles nu gedurende ongeveer 2,5 uur. Haal het vlees uit de pan. Stamp de rest grof tot een echte stamppot en serveer het vlees in plakken er bovenop. 


Oma's tip:

Natuurlijk kun je de hutspot ook kant en klaar bij de slager kopen. Serveer bij de hutspot wat jus en een likje mosterd bij de klapstuk. 


Herkomst:

Hutspot bestond als gerecht in de lage landen al voordat de aardappel in Europa bekend was. Aardappels zijn later gewoon aan het gerecht toegevoegd. Het gerecht wordt overal in Nederland en Vlaanderen gegeten, maar de recepten verschillen per streek. Aan de Veluwse hutspot met klapstuk worden zelfs bruine bonen toegevoegd. Het gerecht kreeg extra bekendheid naar aanleiding van het Leids Ontzet in 1574. 


Verscholen eieren van Toos ten Thij

 

Nodig

 

4 hardgekookte eieren

500 gr half om half gehakt

zakje gehaktkruiden

1 el paneermeel

eventueel extra peper, zout

boter

 

Bereiding

Kruid het gehakt met bovenstaande ingrediënten en verdeel het in vier gelijke porties. Pel de eieren en omsluit deze met gehakt. Zorg ervoor dat er geen ei meer zichtbaar is. Bak de ballen aan alle kanten mooi bruin terwijl je ze voorzichtig draait. Giet wat water bij de jus en laat de verscholen eieren nog een minuut of 15 doorpruttelen.

 

Herkomst

De in gehaktballen gebraden eieren waren in Oost-Nederland een echte traktatie met de Pasen. Ze werden vaak als voorafje geserveerd.

 

 

Potstroef


Nodig:

1 liter melk of karnemelk

180 gram boekweitgrutten

Snufje zout,

klont boter

stroop of suiker.


Bij de hartige variant wordt 200 gram gerookt spek toegevoegd.


Bereiding:

Breng melk aan de kook en doe het zout er dan bij. Voeg vervolgens de grutten toe en laat alles ongeveer 15 minuten doorkoken. Schep de stijve massa op een bord. Maak er een kuiltje in, leg daarin een flinke klont roomboter en overgiet het geheel met stroop of bestrooi de pap met suiker.


Bij de hartige variant wordt in het kuiltje het uitgebakken spek toegevoegd.


Herkomst:

Deze boeren lekkernij wordt in de Friesche keuken al vermeld rond 1750. De pap wordt daar 'Stip yn 't gat' genoemd De brij werd vrijwel alleen gegeten bij feestelijkheden. De pap werd zolang geroerd dat er een dikke en stijven pap ontstond. Een soort 'schokbeton'.

Kruudmoes / kruutmoes


Nodig:

250 gram gort

250 gram mager rookspek

200 gram rozijnen

250 gram grove (rook)worst

1 liter boeren karnemelk

zout

stroop of bruinesuiker

Verse kruiden als: kervel, ‘roekeberend’ (pepermunt kruid of kruizemunt), bieslook, ‘hanepoot’ (zevenblad), wat brandnetelblaadjes, selderij, zuring, zwarte aalbesblaadjes, melde en anijs.


Bereiding:

Zet de gort de avond van te voren ruim in de week. Kook de gort in het weekwater gaar samen met het spek. Doe er na ongeveer een uurtje de rozijnen en de worst bij en laat het geheel nog een uurtje zacht trekken. Hak alle kruiden fijn en voeg ze toe. Laat die nog een minuut of tien meetrekken. Vooral niet laten koken want dan worden de kruiden taai. Haal de worst en het spek uit de pan en laat ze even rusten. Snijd ze daarna aan dunne plakken en voeg ze weer aan de gort toe. Breng de kruudmoes op smaak met zout en voeg heel voorzichtig de karnemelk toe zodat die niet kan schiften. Kruudmoes kun je warm of koud eten, maar altijd in combinatie met een stevige lepel stroop of bruine suiker.


Herkomst:

Kruudmoes is een oud Gelders en Overijssels gerecht Tegenwoordig wordt dit gerecht minder gegeten. Kruudmoes kan zowel warm, lauw als koud gegeten worden.

Knorhaantjes

 

Nodig:

Ongeschilde kleine aardappeltjes

Reuzel 

zout

 

Bereiding:

Maak de aardappeltjes goed schoon met een borstel en zet ze daarna een paar uur te week in een pan met zout water. Droog ze daarna af en bak ze in de hete reuzel. Als ze niet al te groot zijn dan zijn ze gaar in ongeveer tien minuten.

 

Herkomst:

Een maaltijd die over het algemeen in heel ons land werd gegeten na de aardappeloogst. 

 

Bereiding tegenwoordig:

Bak de aardappeltjes in olie of   frituur ze en serveer er een heerlijke verse rauwkost salade bij

Karnemelksesaus van Gerda Kwak

 

Nodig:

250 gram vette spekblokjes of magere hamblokjes 

0,3literkarnemelk

zout

2eetlepelsbloem

 

Bereiding:

Bak de vette spekblokjes uit in weinig margarine. Verwarm intussen de karnemelk. Heel langzaam om schiften te voorkomen. De melk mag niet koken. Maak een papje van de bloem en bind de karnemelk er mee. Voeg aan het einde de spekblokjes en het bakvet erbij en roer alles nog even goed door. Serveer deze saus bijgekookte aardappels en witte bonen. De combinatie is erg vet en valt in de maag als een blok beton. en serveer in plaats van witte bonen goed gewassen en uitgelekte verse sla.

 

Herkomst:

Van oorprong een boeren gerecht. 

 

Moderne variant: 

In plaats van de van oudsher toegevoegde vette spekblokjes kun je de saus tegenwoordig veel magerder eten. Neem dan magere schouderhamblokjes. Bak deze om en om even aan in de margarine en voeg ze daarna toe. Dat is veel lichter verteerbaar 

 

Hazenpeper van oma Hedwig Kwak

 

Nodig:

1 haas

50 gram vet of mager gerookt spek

1 sneetje ontbijtkoek

gemalen kruidnagelen,

2 laurierbladeren,

peper en zout

1-2 ui en citroen

2-3 eetlepels wijnazijn

bloem 50-75 gram boter

 

Bereiding:

Snijd de haas aanstukken, wentel ze doordebloemen braad ze met de boter in een koekenpan. Bak in een braadpan de spekstukjes en voegde aangebraden stukken haas er aan toe. Fruit de ui in de achtergebleven boter en voeg de wijnazijn, de kruidnagelen, zout, peper, laurierblad en de ontbijtkoek toe. Giet er eventueel nog wat water bij. Laat dit mengsel ongeveer 5 minuten doorkoken en giet het bij de stukken haas in de braadpan. Laat alles gedurende minsten 2,5 uur stoven op een hoekje van het fornuis of op een petroleumstel. Meng vlak voor het opdienen de fijn geknepen lever, waaraan wat citroensap is toegevoegd, toe. Stop daarna meteen met doorkoken.

 

Oms's truuk:

Oma gebruikte een deel van het hazenbloed en mengde daar de fijn geknede hazenlever met wat citroensap door heen. Meng dit mengsel na het braden door de jus.

Karnemelkse pap

 

Nodig:

40 gr bloem

1 tl zout

600 ml boerenkarnemelk (op kamertemperatuur)

Stroop en bruine basterdsuiker naar smaak. 

 

Bereiding:

Roer en klein beetje karnemelk tot een glad papje met de bloem en wat zout. Zet de pan op niet al te hoog vuur en giet de rest van de karnemelk er al roerend in kleine scheutjes bij. Breng de pap langzaam aan de kook en laat hem op een laag vuurtje gedurende ongeveer 5 minuten zachtjes doorkoken tot de dikte die je lekker vindt. 

 

Serveren:

Serveer de pap warm of koud met de stroop en/of de basterdsuiker.

 

Variatie:

Ook heerlijk met rozijntjes, pruimen en/of stukjes roggebrood en gewone suiker.

 

Foto: Boerderijzuivel 

Ossenstaartsoep van Toos ten Thij

 

Nodig:

hele ossenstaart in stukken

1,5 liter water \

bouillon

70 gr boter

1 grote wortel,

3 uien

bosje selderijgroen

5 peperkorrels,

3 laurierblaadjes,

4 kruidnagels

bloem

 

Bereiding:

Bak de ossenstaart rondom mooi bruin samen met de gesnipperde uien, wortel en de gehakte selderij. Doe alles samen in een ruime soeppan en voeg de overige kruiden en het water toe. Laat het geheel 2 uur zachtjes koken. Voeg zo nu en dan wat water toe om teveel inkoken te voorkomen. Zeef daarna de bouillon en laat hem afkoelen. Schep het vet eraf. Voeg de bouillon al roerend toe aan de boter en de daaraan toegevoegde bloem. Deze bleom zorgt voor wat extra binding in de soep. Laat de soep al roerend in ongeveer 10 minuten gaar worden. Haal de botjes uit de stukken ossenstaart en voeg het ossenstaartvlees, aan de soep toe. Maak het vlees niet te klein. Mooie wat grovere stukken geven de soep extra smoel. 

 

Serveren:

Warm serveren met een scheut Madeira. 

 

Lammetjespap van Gerda Kwak

 

Nodig:

liter volle melk

80 gram bloem

klein beetje zout

honing en/of (basterd)suiker

eventueel echte boter voor een steviger pap

 

Bereiding:

Roer een deel van de bloem en de melk tot een mooi glad papje en voeg dat toe een de overige melk die je zacht aan de kook hebt gebracht. Blijf zacht roeren en voeg een snufje zout toe. Laat  het geheel nog een minuut of vijf doorkoken. Blijf wel doorroeren want de pap brandt snel aan. Voeg aan de hete pap een klont boter toe om hem wat meer power te geven.

 

Serveren: 

Dien de pap warm of koud op met naar smaak ruim honing en/of (basterd)suiker zodat de wat flauwe smaak van de pap verbetert. Ook kun je pruimen en stukjes roggebrood toevoegen.

 

Typisch:

Lammetjespap werd vroeger veel als versterkende pap aan kinderen (extra borstvoeding) en zieke mensen gegeven. Veel moeite hoef je niet te doen om de pap te maken. Hij is, als bloempap, gewoon in de winkel te koop.

 

Broodpap van Gerhard Kwak

 

Nodig:

melk naar behoefte

oud brood (wit of bruin) en/of roggebrood

suiker of basterdsuiker

klont echte boter

 

Bereiding:

Maak de melk warm op een laag vuurtje en week daarin de stukgescheurde plakken (rogge)brood. Breng de pap op smaak met suiker of basterdsuiker en leg bovenop een flinke klont echte boter. Wacht niet te lang met eten, want dan wordt het brood te week en dan ben je de 'beet'kwijt. 

 

Typisch:

Tegenwoordig wordt er steeds vaker geklaagd over de enorme hoeveelheden voedsel die worden weggegooid en vernietigd. Vroeger was dat in huize Kwak absoluut niet aan de orde. Alles werd opgegeten. Soms zelfs tegen heug en meug. Zo ook de broodpap. Die vond je lekker of echt niet te pruimen. Een echte opruimer voor oud brood.  Zo’n broodpap zat als een blok beton. Daar kon je met gemak een halve dag op buiten spelen. 

Echte broadwos met jus van Gerrit Kwak


Nodig:

4 saucijzen of 500 gram verse worst
braadboter
600 gr Chinese kool 
1 rode paprika 
3 eetl olie 
1 theel karwijzaadjes
zout en versgemalen peper 
pakje puree voor 4 personen
jus van de vorige dag 


Bereiding: 

Leg de verse worstjes enkele minuten in heet water zodat ze bij het braden niet open springen. Bak de droog gedepte worstjes daarna rondom bruin. Draai het vuur laag, blus het braadvet af met een scheutje water en laat de worst of de saucijzen met het deksel schuin op de pan, regelmatig omkerend, op een laag vuur in circa 15 minuten gaar worden. Giet zonodig af en toe een scheutje heet water in de pan. 


Snijd de schoongemaakte en gewassen Chinese kool in smalle reepjes. Snijd de schoongemaakte paprika in blokjes. Verhit de olie in een wok of grote koekenpan, laat de karwijzaadjes kort meebakken, voeg de kool en de paprika toe en roerbak een paar minuten. Breng op smaak met wat zout en peper. Schep de groenten door de aardappelpuree. Serveren met de door karwijzaadjes gerolde warme saucijsjes en jus in een kuiltje.


Gerrits's tip:

Bij deze combinatie zijn gebakken spekjes heel lekker.

Blote billetjes in 't groene gras


Nodig:

500 gr snijbonen
250 gr. witte bonen
kilo aardappelen
Lekkere gehaktbal, een slagersrookworst of saucijsjes
2 dl melk
(bak)boter 


Bereiding:

Schil de aardappelen en snijd ze in stukken. Kook ze samen met de snijbonen en de rookworst. Verwarm de witte bonen apart. Na het koken alles afgieten. Schep de aardappelen en de bonen goed door elkaar met een klontje boter. Serveer de stamppot met een lekker stuk rookworst, saucijsjes  of een gehaktbal. In plaats van snijbonen kan ook gekozen worden voor kort afgesneden sperziebonen. Men beweert dat dit ouderwetse recept je van een 'kater' af helpt. 


Herkomst:

Een Gronings aardappel-stamppotgerecht dat bestaat uit gekookte aardappelen, witte bonen, snijbonen en vlees naar keuze op de witte bonen (de blote billen) die door de groene snijbonen (het gras) worden gemengd. Het is een stevige maaltijd die makkelijk klaar te maken is. 

Hete bliksem


Nodig:

400 gram mager rookspek
1 kilo aardappelen
500 gr. zoete appels
500 gr. zure appels
peper en zout 
stroop naar wens


Bereiding:

Het stukje mager rookspek wordt eerst een half uurtje gekookt. Daarna voeg je de geschilde aardappels en de in vieren gedeelte appels toe. Kook alles in 30 minuten gaar. Giet een deel van het kookvocht weg, haal het spek er uit en stamp de aardappels en de appels goed door elkaar. Serveer de hete bliksem met bovenop het in plakken gesneden spek. 


Oma's tip:

Lekker met gehaktballen, speklappen, rolpens of balkenbrij. Vroeger werden er ook kaantjes door de hete bliksem gemengd. Vraag naar deze lekkernij bij jouw slager. 


Herkomst:

Het gerecht dat in Nederland en België gegeten wordt bevat door de gebruikte ingredienten veel vocht waardoor het gemakkelijk de hoge temperatuur vasthoudt. Vermoedelijk is de naam aan dit effect te danken. Door de structuur blijft de hete bliksem ook gemakkelijk aan het gehemelte plakken, zodat je gemakkelijk brandblaren kunt oplopen. In het noorden van ons land heet de lekkernij "stamppot zoetappeltjes", waarbij alleen zoete appels worden gebruikt, of "pronkjewail" en dan worden er gedroogde en gewelde appeltjes gebruikt. 

Bakbloedworst met bietjes


Nodig:

4 dunne plakken bakbloedworst
pot gekookte bietjes


Bereiding:

Ledig de pot bietjes in een pan om ze op te warmen. Snijd de appel, met schil, in plakken. Verwijder de darm van de bloedworst en snijd ook deze in plakken. Mooi dun want dan worden ze na het bakken wat krokanter. Bak intussen de plakjes appel evenals de bloedworst en serveer alles met gekookte aardappels en appelmoes


Oma's tip:

Je kunt bij de bloedworst ook wat lapjes spek meebakken. Dat geeft een heel aparte smaak. Denk er wel om dat het gerecht dan een stuk vetter wordt. 


Herkomst:

Na de slacht in het najaar op de boerderij werd het bloed samen met roggemeel en allerlei varkensresten samen gevoegd en verwerkt tot bakbloedworst. Een ouderwetser delicatesse die uitstekend kan worden gegeten met bietjes, rode kool en gebakken aardappeltjes. 

Femielie

 

Webmaster Gerhard Kwak

 

Website van de Achterhoekse & Twentse families Kwak, Elschot, ten Thij en Goossen.

 

Neem contact op met:

 

Adres: Wielseweg 3-57, 3896 LA Zeewolde

Email: g.kwak@kpnmail.nl

 

© 2018 - 2020 Gerhard Kwak, Zeewolde.  All Rights Reserved