Gerda Elschot-7

Gerda Elschot

Foto van 't Zand in Bredevoort met aantekeningen

van Gerda.

Kantoor Driessen.

Gerda 3e van links staand

Rozenkrans met Paus bedeltje

Gerda was de jongste dochter van aannemer en kerkmeester Bernardus Wilhelmus Elschot en Berendina Ubbink. Het gezin woonde op het Zand in Bredevoort. Het feit dat Gerda de jongste was gaf haar wel een bepaalde uitzonderingspositie. Ze werd behoorlijk verwend. Ze bezocht zelfs de MULO in Winterswijk wat in die tijd voor een jonge vrouw helemaal niet zo vanzelfsprekend was. Vrouwen moesten trouwen en kinderen krijgen. Gerda was een sportieve meid die gek was op turnen en zingen. Ook in het sociale leven had ze zich een plaatsje veroverd. Ze was lid van het zangkoor, de reidansclub en de meisjesvereniging. Gerrit leerde haar, omstreeks 1935-1936, kennen toen ze in Winterswijk de MULO (Meer Uitgebreid Lager Onderwijs) bezocht. Tussen de middag kwam ze altijd haar vriendin Marietje Venhuis van de kolenboer van huis ophalen.

 

De vader van Marietje, kolenboer Dicky Venhuis, had een kolenhandel tegenover de slagerij van Gerrit op het Weurden. Marietje kwam regelmatig met Gerda bij Gerrit in de winkel om vlees voor haar moeder te halen.

Gerrit was stapelverliefd op haar. Er was echter een probleem. Gerda was veel te jong. Gerrit, geboren in 1909, was gek op een meisje van pakweg 15-16 jaar. Geboren op 4 juli 1920. Een leeftijdsverschil van 11 jaar. Hij vond het geen pas hebben om haar te benaderen en bleef haar van een afstand volgen. Het waren gesprekjes over en weer. Dat kon gemakkelijk want Marietje bleef de hartsvriendin en ze bleven elkaar dus regelmatig zien.

 

Voor het trouwen

Nadat Gerda klaar was met haar MULO-opleiding zag Gerrit haar veel minder. Zij ging namelijk werken bij de textielfabriek van Driessen in Aalten. Ze werkte daar op de administratie. Gelukkig bleef ze haar vriendin Marietje trouw en was dus regelmatig in Winterswijk.

Het contact met Gerda werd er echter niet gemakkelijker op. Gerrit zocht daarom heel inventief contact met haar broers Hendrik en Bernard Elschot. Die waren ongeveer van zijn leeftijd en waren vaak te vinden bij café Boer Balink aan de Gasthuisstraat waar ze kaartten en biljartten. Beide broers waren al getrouwd en woonden in Winterswijk. Zij waren in eerste instantie de contactpersonen. Toen de verhoudingen wat hechter werden, kaartten Gerritendebroers, volgens zijn zuster Nel Kwak, ook wel eens in Bredevoort bij de familie Elschot thuis. Zo bleef hij in contact met zijn ‘Akka’, dat was in de loop van de jaren namelijk haar koosnaampje geworden. Gerda noemde zichzelf altijd ‘Akka’ toen ze als klein kind nog maar net kon praten. Haar broers namen deze naam over en bleven haar altijd zo noemen. De naam werd later ook door Gerrit overgenomen.Hij heeft geduldig gewacht tot ze 21 was. Uiteindelijk kregen ze verkering met elkaar en werden de trouwplannen gesmeed.

Volwassen meisjes

Zomaar trouwen in de degelijke katholieke gezinnen waaruit Gerrit en Gerda voortkwamen was echter niet zo gemakkelijk. Meestal gingen jongens en meisjes, kort voordat ze van school kwamen en aan het werk gingen, eerst op retraite. Bezinningsweekenden waar over geloof in combinatie met jeugd en toekomst werd gesproken. Zo ook Gerda Elschot. Ze ging tijdens een pinksterweekend van 27 tot en met 29 mei 1936 op retraite in Gorssel. Zij volgde de cursus ‘Ter inleiding van het volle leven’. Uit die tijd dateren een tweetal boekjes. Boekjes die, na haar overlijden, teruggevonden werden in de linnenkast. Onder de stapel met het minst gebruikte linnengoed. Daar waren ze, zoals toen gebruikelijk, verstopt voor al te nieuwsgierige kinderogen. Het waren de boekjes: ‘De schoone tijd der jonge liefde voor volwassen meisjes’ en ‘Onderhoudjes over het huwelijk’. In het laatstgenoemde boek van J. Vlerick zijn veel ‘stichtelijke’ zaken te lezen. Het zijn kleine lesjes die gediend hebben als toespraken voor ‘grote’ meisjes. Opvallend in dit boekje is de manier waarop op bepaalde stellingen de nadruk gelegd wordt. Dat gebeurt door d e  w o o r d e n  e x t r a  b r e e d te drukken.

 

In het boekje ‘De schoone tijd der jonge liefde voor volwassen meisjes’, is een missionaris aan het woord die een brief schrijft aan zijn jonge nichtje van 23 jaar die hem heeft geschreven dat ze verkering heeft. Zijn antwoord, in boekvorm, staat vol aanwijzingen, vermaningen en goede raad. “Kostbare wenken voor je verkeeringstijd”, noemt hij ze. Hieronder volgen enkele citaten uit het boekje:

 

♦ In de verkeering trekken de lichamen naar elkander heen. Wee den verloofden,die voor die drang bezwijken.

   Zij verliezen eer en geluk.

♦ Er zijn vele schaamtelooze mannen. Maar in deze tijd loopen er ook vele schaamtelooze vrouwspersonen rond

   –vrouwen- durf ik ze niet meer noemen- en dat is erger!

♦ In een beneeveld ogenblik zal de jongeman je dingen influisteren om je geweten in slaap te sussen.

♦ Pas op voor den valschen vriend de ‘alcohol’. Hij benevelt uw geest en maakt de lage driften wakker.

♦ Bid de rozenkrans. De kralen van de rozenkrans zijn de kanonskogels tegen Satan.

 

Het kan haast niet anders of onze ouders moeten hebben geworsteld met hun liefde voor elkaar in combinatie met hun geloof. Zware zonden en ernstige lichamelijke en geestelijkeziekten waren hun deel bij de minste afwijking van de geldende moraal. Informatie van de eigen ouders was er niet of nauwelijks en ze moesten alles zelf maar uitzoeken.

Femielie

 

Webmaster Gerhard Kwak

 

Website van de Achterhoekse & Twentse families Kwak, Elschot, ten Thij en Goossen.

 

Neem contact op met:

 

Adres: Wielseweg 3-57, 3896 LA Zeewolde

Email: g.kwak@kpnmail.nl

 

© 2018 - 2020 Gerhard Kwak, Zeewolde.  All Rights Reserved