Huwelijk Gerrit en Gerda

Een gelukkig stel ca. 1943

Voorblad uit: 

Huwelijksonderricht

voor katholieke

echtgenoten. 

‘Ja, ik wil’ is de titel van een dergelijk ‘stichtelijk’ boek dat ook bij Gerda in de linnenkast lag. In latere jaren stond het werkje in de boekenkast, met een plakbandje dichtgeplakt, dat wel. Het was niet voor ieders ogen geschikt?! Als ondertitel heeft het: ‘Levensgeluk in huwelijk en liefde’, Het boek werd geschreven door Dr. W. B. Huddleston Slater en verscheen in de jaren dertig van de vorige eeuw. Het had destijds een gigantische oplage. Huddleston-Slater:

 

“De huidige muziek is één voortdurende‘ negerdans. Sport en kleding gaan voortdurend over de schreef en het volk kan alleen nog rondhangen in kroegen, natuurbaden en leest alleen nog ‘prikkellectuur’(…).“

 

In de ogen van de schrijver staat wel vast dat de vrijheid die men langzaam maar zeker omarmt absoluut tot verval lijdt.

Gerrit en Gerda trouwen

 

Gerrit en Gerda besloten in 1944 te trouwen. Gerrit is dan 35 jaar en zijn jonge bruid is 24. Het leeftijdsverschil is 11 jaar, maar dat houdt ze niet tegen. Gerrit draagt zijn verloofde op handen en ze zijn dol op elkaar. Ze hebben een aantal jaren verkering en Gerrit had voldoende gespaard om een huwelijk mogelijk te maken. Organisatorisch waren er in de oorlogstijd wel verschillende problemen te overwinnen. Het grootste probleem was niet zo zeer het trouwen zelf, maar probeer in tijden van grote schaarste maar eens een uitzet bij elkaar te krijgen. Er werd in die tijd dus veel geruild. Zeker als je producten in natura kon leveren. Trouwringen en andere sieraden werden vaak gemaakt van al aanwezige juwelen. Gouden broches werden omgesmolten tot ringen en veel sierraden waren gemaakt van geldstukken met de beeltenis van koningin Wilhelmina. Daarnaast was het een hele organisatie om voldoende eten en dergelijke bij elkaar te krijgen voor een echt feestmaal. Daarvoor werden, zonodig, al vroeg bonnen gespaard.

 

De voorbereidingen

Naast de gewone stoffelijke voorbereidingen speelde het geloof een belangrijke rol. Weken voordat ze gingen trouwen moesten ze op bezoek bij de pastoor. Die vertelde in allerhande bedekte bewoordingen en volzinnen hoe de huwelijkse staat uitgeoefend diende te worden. Soms kreeg je dan zelfs een boekje mee waarin, nog steeds niet erg duidelijk, werd gewezen op je rechten en plichten. Zo kregen Gerrit en Gerda voor hun huwelijk een boekje genaamd: ‘Huwelijksonderricht voor katholieke echtgenooten’. De pastoor heeft eigenhandig hun namen erin geschreven en ook zijn handtekening, om het allemaal officieel te maken, is dominant aanwezig. Er worden geen woorden vuil gemaakt aan al te veel uitleg. Kort en bondig staat er in hoe het sacrament van het huwelijk in elkaar zit. Enkele opvallende citaten zijn:

 

♦ Doel van het huwelijk is de genezing van de ongeregelde begeerlijkheid. Met als hoofdbedoeling:

   ‘Weest vruchtbaar en vermenigvuldigt u; bevolkt de aarde.’

♦  De huiselijke gemeenschap: God heeft het gezag toevertrouwd aan de man en aan de vrouw heeft hij

    onderdanigheid opgelegd.

♦ Als een van beiden om de natuurlijke geslachtsgemeenschap vraagt, moet de ander van harte daaraan

   meewerken: het is de huwelijksplicht. Een weigering zonder ernstige reden kan grote zonde zijn.

 

Ook waren er in de boekwinkel boeken te koop die de echtelieden lazen om wat meer theoretische kennis te vergaren over de veelomvattende taak een goed huwelijk aan te gaan en rijkelijk nageslacht achter te laten.

 

De grote dag

 

Op 5 augustus 1944 trouwen Gerrit en Gerda. Van het huwelijk zijn verschillende foto’s bewaard gebleven die aangeven wat er op die dag gebeurde. Ze trouwden in Aalten op het gemeentehuis en vierden de Heilige Mis in de kerk van de Heilig Hart parochie in Bredevoort. Aangezien vader Elschot, een zeer gezien plaatselijke aannemer en kerkmeester was, zal er een bruiloft eerste klas zijn uitgekozen. Die kostte, zoals we lezen in een oude nota uit eind jaren dertig, maar liefst f. 98,00. Men trouwde dan om 10.00 uur in de kerk, die versierd was met palmen en natuurbloemen in vazen. Er werden zestien kaarsen aangestoken. De pastoor W. Boerma droeg een gezongen mis op met assistentie. Een hele plechtigheid.

Het was een sfeervolle gebeurtenis met koetsjes natuurlijk. De fotograaf was ook aanwezig en dat was in de oorlog al heel wat. Na afloop van de plechtigheden vertrok het hele gezelschap van Bredevoort naar Hotel-Pension Wamelink in Winterswijk. Niet naar hotel Hof van Holland op het Weurden van Herman Forrer, de man van zijn zuster Ida, want dat was intussen gevorderd door de Organisation Todt en daar was dus geen ruimte. Bij Wamelink vond het diner en de avondbruiloft plaats.

 

Volgens goed Achterhoeks gebruik was de bruiloft een stevig feest. Allereerst werd de familie uitgenodigd. Daarnaast de buren, vrienden, kennissen en zeker ook de zakenrelaties. Al met al waren er een paar honderd gasten die zich bij uitspanning Wamelink aan de Wooldseweg in Winterswijk uitstekend vermaakten. 

Zelfs de dag na de bruiloft was er nog feest want toen werden de bloemen en de cadeaus opgehaald bij Wamelink. Alleen dat was al de moeite waard gezien de open platte wagen waar op dat gebeurde.

Femielie

 

Webmaster Gerhard Kwak

 

Website van de Achterhoekse & Twentse families Kwak, Elschot, ten Thij en Goossen.

 

Neem contact op met:

 

Adres: Wielseweg 3-57, 3896 LA Zeewolde

Email: g.kwak@kpnmail.nl

 

© 2018 - 2020 Gerhard Kwak, Zeewolde.  All Rights Reserved