info femielie ten Thij

De familie ten Thij is een naam die in het oosten van ons land en met name in Twente zeker geen onbekende naam is. Het is van oorsprong een eenvoudige familie van hardwerkende mensen die zich bezig hielden met de landbouw en in de boeken doorgingen voor landmannen.  Ze woonden generaties lang in de omgeving van Tubbergen, Albergen en Hengelo(O). Opvallend is wel de band met de posterijen, want vanaf de 5e generatie zien we regelmatig postbestellers in de boeken staan. Via deze pagina krijg je meer informatie over mijn Twentse familie. 

Het aanbieden van een krentenwegge door de postbodes van Almelo aan een collega als cadeau voor zijn pasgeboren kind. Postbeambte Gerardus Johannes (Gerard) ten Thij [14],  (5e van links), zn. van Gerhardus (Gerard) ten Thij [75] (Vb) (Postbode) en Anna Maria Kemna [76], )

Spreiding van de familienaam ten Thij. Niet bekend is of alle ten Thij's dezelfde oorsprong hebben. 

Kroezeboom op de Fleringer Es, iets ten zuiden van Tubbergen in Twente.

 

José Hansman-ten Thij bij het buurtschap Thij in Steenwijkerwold.

De naam ten Thij

 

Sinds ongeveer 1750 wordt de naam ‘ten Thij’ gebruikt als de familienaam wanneer Wilm Oude Hulshof/Arke een relatie aangaat met Aleida ten Thij. De naam wordt dan nog niet consequent gebruikt, maar wordt in de boeken nog steeds gekoppeld aan Oude Hulshof. Pas in de 3e generatie wordt de naam officieel gebruikt.

 

De naam komt voor in verschillende delen van Nederland. De grootste concentratie vind je echter in Overijssel en Twente. Overige plekken waar je tegenwoordig de ten Thij’s tegenkomt zijn Midden- en West Nederland, op enkel plekken in Zeeland, Noord-Brabant, Limburg en Noord-Holland. Voor meer informatie over familienamen ga je naar het Centraal Bureau voor Genealogie in Den Haag. 

 

De naam ‘ten Thij’ is gezien vanuit de naamkunde opgebouwd uit 2 delen. Allereerst ‘ten’ en ten tweede ‘thij’. Verder zijn er verschillende varianten die door plaatselijk gebruik of door verbastering in de loop van de jaren zijn ontstaan. Zo kennen we:

 

Thijert:

Ontstaan vanuit een erve in Hasselo, Deurningen. In 1475 was de naam bekend als ‘Thijg’. De uitgang van Thijert: ‘er’ heeft in de loop van de tijd een ‘t’ meegekregen. ’Er’ staat echter voor de bewoner van.

 

Thijink of Tijink

Het achtervoegsel ‘ink’ had een patronimische functie. Dat wil zeggen dat het achtervoegsel werd toegevoegd aan de naam van de vader waarmee werd aangegeven dat je erbij hoorde. In de loop der jaren is dit achtervoegsel ook, vooral in het oosten van het land, gebruikt bij namen die een plaatsaanduiding aangeven.

 

Thijhuis:

Een naam oorspronkelijk afkomstig van een erve bij Ochtrup (D) ten oosten van Enschede. De erve heette rond 1498 Thyhues. De bewoners heetten Then Thyhues. Gelijk aan de Twentse naam Thijhuis.

 

Verklaring van de naam.

Ten

Het voorzetsel ‘ten’ komt hoofdzakelijk voor in Overijssel en de Achterhoek. Het woord is voor een naam geplaatst om aan te duiden dat de drager van de naam is gerelateerd aan een bepaalde plaats, een hoeve of boerderij of een landhuis. De naam geeft dan in wezen aan dat de bewoner op die plek thuishoort of eigenaar is.

 

Thij

De naam thij is hoogst waarschijnlijk afgeleid van een aardrijkskundige naam. Hij geeft indirect aan waar de familienaam is ontstaan of waar de familie vandaan komt. De naam kan ook verwijzen naar een havezate of landgoed oftewel de plaats waar men woonde.

 

De classificatie van een naam die duidt op een plek in de omgeving is zeker niet sluitend en is vaak voor velerlei uitleg vatbaar. Volgens de oude geschriften is een Thij in dit geval een verhoging in het landschap. Niet zelden werd op zo’n verhoging in vroeger tijden een boom geplaatst, zoals de Kroeseboom in Fleringen, waar dan in de loop der eeuwen recht werd gesproken. In de volksmond was het toen, vanwege het ontbreken van de huidige huisnummering, heel gebruikelijk om de naam te herleiden van een bekend punt het gebied. Een zogenaamde adresnaam die teruggaat op namen van specifieke punten in de omgeving als velden en essen, hoeves en waterlopen. De namen zijn in dit geval een duidelijke verwijzing naar een vast punt in de woonomgeving. Enkele bekende voorbeelden zijn:

 

♦ Van der Heide: van de heide

♦ Van de Meulen: van de gemeentelijke molen

♦ Nijdam: bij de nieuwe dam.

♦ Van der Werf: van de plaatselijke werf.

♦ Ten Thij: van de verhoging in het landschap.

 

Natuurlijk is deze beredenering niet eenduidig. Landelijk zijn er veel varianten te bedenken die een andere oorsprong hebben.

 

Anno 2018

Een mooi voorbeeld van het gebruik van de naam is het buurtschap Thij in Steenwijkerwold in Overijssel. De naam is afgeleid van een Tie of Thijing. Dat is: de plaats waar recht werd gesproken door de buurrichters (rechters uit de buurt). De plek zelf was oorspronkelijk de naam waar een landweggetje een kleine beek ‘de Reune’ kruiste.

De rechters bemiddelden en spraken recht in het geval van geschillen tussen de eigenaren van de verschillende erven en landgoederen. In eerste instantie sprak men recht in de open lucht. Meestal onder een plaatselijk aanwezige oude boom. In later jaren bouwde men een rechtshuis. Het Hoogerhuis. Jaren later bouwde men hier de oude melkfabriek voor de vel plaatselijke boerenbedrijven. Anno 2018 is Thij een klein gehuchtje.

 

Ook in het westen van Oldenzaal kennen we de Thij. Een wijk die in eerste instantie tot de gemeente Losser behoorde. De naam is afkomstig van een oud es in het toenmalige buitengebied van de stad. Het oudste deel van de wijk werd in de jaren 60 gebouwd langs de provinciale rondweg. In de wijk vind je winkelcentrum De Thij, verschillende scholen, een wijkcentrum en een sportcomplex.

 

In hoeverre beide namen van de nu nog bekende plaatsen met de familie Ten Thij te maken hebben en of de naam daar zijn oorsprong heeft gevonden is tot op heden niet bekend, maar het zijn interessante aanknopingspunten. De moeite van het onderzoeken waard.

Meer over de Ten Thij's 

 

Klik op een van de onderstaande (rode) omschrijvingen en lees meer over de vernoemde persoon. De Romeinse cijfers voor de persoon geven de generatie aan en het getal tussen de [haakjes] is het persoonsnummer in de parenteel van de familie.

I    -  Wilm Oude Hulshof / Arke [156]

II   -  Barty Oude Hulshof / ten Thij [150] ca. 1758 - 1828

III  -  Bartus ten Thij [146] 1785 - 1867 (landman)

IV  -  Gerhardus ten Thij [81] 1840 - ? (timmerman, brievengaarder)

 -  Gerhard ten Thij [75] 1872 - 1937 (postbode)

♦          Jan ten Thij [77] 1903 - 1947 (meubelmaker)

VI  -  Gerard ten Thij [14] 1902 - 1968 (post beambte)

VII -  Gerard ten Thij [16] 1939 - 2004 (register accountant, wethouder gemeente Hengelo (O)

♦ VIII - Informatie via contactpagina

Femielie

 

Webmaster Gerhard Kwak

 

Website van de Achterhoeks, Twentse families Kwak, Elschot, ten Thij en Goossen.

 

Neem contact op met:

 

Adres: Wielseweg 3-57, 3896 LA Zeewolde

Email: g.kwak@kpnmail.nl

 

© 2018 - 2020 Gerhard Kwak, Zeewolde.  All Rights Reserved